Żył krótko, lecz intensywnie. Biografia zatytułowana „Zagadka Gogol”

Choć na hasło „Gogol” natychmiast wspominamy Chlestakowa z „Rewizora” czy Cziczikowa z „Martwych dusz”, o życiu samego autora powszechnie wiadomo niewiele. A to człowiek swej epoki, żyjący krótko, lecz intensywnie. Rówieśnik Juliusza Słowackiego i Fryderyka Chopina. Kochany i nienawidzony. Zamęczony miłością publiczności i dobity depresją. Choć od śmierci pisarza minęło ponad sto siedemdziesiąt lat, jego komedie wciąż grane są przez teatry na całym świecie, a książki wydawane w wielu językach. Spierają się o niego Ukraińcy i Rosjanie, wykorzystując go w narracji na temat putinowskiej wojny. Twórczość zaś nie straciła na aktualności, podobnie jak słynne zdanie: „Jeden tam tylko jest porządny człowiek: prokurator, ale i ten, prawdę mówiąc, świnia”. Bo Nikołaj Gogol to ponadczasowy mistrz definiowania ludzkich słabości, a ostrze jego satyry w ogóle się nie stępiło, o czym można się przekonać czytając biografię autorstwa Sylwii Frołow.

To był prawdziwy człowiek zagadka. Wybitny pisarz, do dzisiaj swoimi tekstami wywołujący salwy śmiechu, a jednocześnie noszący w sobie kosmiczną grozę. Potężny duch w rachitycznym, brzydkim ciele, borykający się ze swoją orientacją seksualną, dewocją, chorobami i psychozami. Potrafił być odstręczający i nadspodziewanie uroczy, w towarzystwie raz do rozpuku zabawny, raz uchodzący za gbura. Wieczny uciekinier tułający się po drogach Europy. Do tego Ukrainiec z duszą chachłacką i rosyjską. Śmiech traktował jak lek na dopadający go znienacka strach przed życiem.

Są biografie, które otwierają drzwi do czyjegoś umysłu. „Zagadka Gogol” Sylwii Frołow należy zdecydowanie do tej kategorii. To opowieść o jednym z najbardziej niejednoznacznych i fascynujących pisarzy w historii literatury. Gogol – twórca pełen sprzeczności, balansujący między groteską a mistyką, genialnym humorem i duchowym niepokojem – w tej książce przestaje być pomnikiem z podręcznika. Staje się człowiekiem z krwi, lęków i obsesji. Autorka prowadzi nas przez jego życie z niezwykłą wrażliwością i przenikliwością. Nie tylko rekonstruuje biografię, ale próbuje uchwycić to, co trudne do nazwania: źródło jego wyobraźni, napięcia, które kształtowały jego twórczość, i tajemnice, które do dziś pozostają nierozwiązane.

O autorce

Sylwia Frołow to autorka książek „Dzierżyński. Miłość i rewolucja”, „Antonówki. Kobiety i Czechow” oraz „Nasz biedny Fiedia. Kobiety i Dostojewski”, zbioru portretów „Bolszewicy i apostołowie”, a także dwóch powieści: „Spojrzenia”, „I dusza, i seks”. Korektorka i redaktorka, na co dzień pracuje w „Tygodniku Powszechnym”. 

Przez kilka lat pełniła funkcję sekretarza prof. Jerzego Pomianowskiego. Mieszka w Krakowie.