Pragnienie uznania i próba wpisania się w świat. Premiera „Lalki” w Teatrze Dramatycznym

Trwają próby do scenicznej adaptacji „Lalki” Bolesława Prusa w Teatrze Dramatycznym w Warszawie. W nowej inscenizacji Mikita Iłynczyk (reżyseria) i Goran Injac (dramaturgia) odczytują tę legendarną powieść przez pryzmat politycznej rzeczywistości końca XIX wieku. Był to czas zaborów, podległości, dostosowywania się do kultury, która nie była własna. Twórcy stawiają pytania o doświadczenie jednostki żyjącej w takiej właśnie rzeczywistości – w świecie, w którym idea „polskości” okazuje się nie tyle wspólnotą, ile niespełnioną obietnicą. W rolach głównych występują: Marcin Bosak, Marta Ojrzyńska, Piotr Siwkiewicz, Katarzyna Herman, Robert T. Majewski i Małgorzata Niemirska. Premiera zaplanowana została na 20 marca 2026 roku, a spektakle popremierowe odbędą się w dniach: 21, 22, 25, 26 marca oraz 15, 16, 29, 30 kwietnia.

Punktem wyjścia dla spektaklu w Dramatycznym stał się egzemplarz „Lalki” z 1897 roku, odnaleziony w rodzinie reżysera – książka pełna ołówkowych podkreśleń, należąca do babci reżysera, która była obywatelką Polski zaledwie przez sześć lat do 1939 roku. Ten materialny ślad tworzy ramę spektaklu: polskość jako doświadczenie dziedziczone nie przez instytucje, lecz przez pamięć, która nie zdążyła się spełnić. W tej interpretacji Wokulski staje się figurą, która swoją biografią obnaża mechanizmy przystosowania i oportunizmu elit. Po powrocie z zesłania obserwuje świat, w którym krąży rosyjski rubel, wojenny biznes kształtuje fantazje o przyszłości, a społeczeństwo, za które ryzykował życie, jest gotowe wpisać się w nowy porządek, by zachować status i pozory ciągłości. Wokulski nie jest częścią systemu – testuje jego granice, ujawniając, jak klasa i kapitał wypierają wartości.

„Lalka” Iłynczyka to opowieść o pragnieniu uznania i o próbie wpisania się w świat, w którym każde spotkanie staje się sprawdzianem pozycji społecznej, a intymność przegrywa z logiką klasy. XIX wiek jest tu swego rodzaju laboratorium, w którym odsłaniane są mechanizmy powracające współcześnie. Przeszłość i teraźniejszość przenikają się bez patosu i sentymentu, pokazując społeczeństwo funkcjonujące w cieniu dominacji imperialnego systemu. Miłość staje się tu jednym z mechanizmów społecznego podporządkowania. To ona, obok pieniędzy i społecznych konwenansów wyznacza oś „Lalki” Bolesława Prusa – jednej z najważniejszych opowieści o ambicji, awansie i rozczarowaniu nowoczesnym światem. To przenikliwy portret epoki, w którym Warszawa staje się sceną zderzenia marzeń z bezwzględnymi mechanizmami klasowymi i społecznymi.

Twórczynie i twórcy oraz obsada spektaklu

Mikita Iłynczyk (reżyseria i adaptacja) – to dramatopisarz i reżyser, nominowany do Paszportów „Polityki” 2025 w kategorii Scena. Goran Injac (dramaturgia), Justyna Elminowska (scenografia i kostiumy), Krzysztof Kaliski (muzyka) i Sergei Rylko (reżyseria światła).

Występują: Waldemar Barwiński (Szuman), Marcin Bosak (Stanisław Wokulski), Mariusz Drężek (Suzin), Anna Gajewska / Małgorzata Witkowska (Helena Stawska), Katarzyna Herman (Baronowa Krzeszowska), Robert T. Majewski (Tomasz Łęcki), Małgorzata Niemirska (Widmo), Marta Ojrzyńska (Izabela Łęcka), Agata Różycka (Weronika / Helusia Stawska), Piotr Siwkiewicz (Ignacy Rzecki), Konrad Szymański (Kazimierz Starski / Książę), Mateusz Weber (Geist / Marszałek) i Agnieszka Wosińska (Kazimiera Wąsowska).