Portret artysty na progu przełomu. I część biografii Fryderyka Chopina

Od Żelazowej Woli przez Warszawę do Paryża. Pierwszy tom biografii najwybitniejszego polskiego kompozytora śledzi drogę młodego Fryderyka Chopina, który w wieku dwudziestu lat opuścił Polskę na zawsze. Światowej sławy muzykolog i chopinisty Alan Walker z niezwykłą przenikliwością opisuje jego korzenie, błyskawiczną edukację, pierwsze sukcesy, młodzieńcze przyjaźnie i artystyczne fascynacje. Opowiada także o Warszawie jego czasów – mieście tętniącym muzyką, ambicją i politycznym napięciem. Lata pracy badawczej, dostęp do unikalnych źródeł i błyskotliwy styl zaowocowały narracją, która wciąga jak powieść i olśniewa głębią wiedzy. Autor kreśli portret Chopina na tle Europy epoki romantyzmu, ukazując nie tylko narodziny wielkiego talentu, lecz także złożony splot osobistych wyborów, wydarzeń politycznych i przełomów artystycznych, które na zawsze ukształtowały jego twórczość. Publikacja zatytułowana „Chopin. Biografia. Tom 1: Warszawa–Paryż, 1810–1838” ukazała się nakładem Znak Horyzont.

(…)

Chopin nie pozostawał obojętny na zawirowania polityczne, militarne i społeczne, z którymi konfrontował się w codziennym życiu, zarówno w Polsce, jak i we Francji. Przeżył dwie rewolucje – pierwszą w Polsce w latach 1830–1831, którą obserwował, przebywając na obcej ziemi, a drugą we Francji w 1848 roku, doświadczoną już bezpośrednio. Był to okres, kiedy pola bitew w Europie były zasłane martwymi i konającymi, a prasa donosiła wyłącznie o rzeziach na masową skalę. Kolejny wstrząs przyniosła epidemia cholery, która pochłonęła tysiące ofiar, a rzesze tych, co przeżyli, zmusiła do ucieczki z europejskich miast, w tym z Paryża. Według wszelkich standardów były to ogromne kataklizmy, mimo to w okrojonych wersjach biografii Chopina, którymi dysponujemy, nie poświęcono im zbyt wiele miejsca. 

Jedna rzecz nie podlega dyskusji, niemniej jest to wszystko, czego potrzebuje biograf, by utrzymać pióro w ruchu: muzyka Chopina wszędzie podtrzymuje zainteresowanie jego życiem. Urzeczeni bezgranicznym powabem ballad, scherz, nokturnów, polonezów i mazurków – w gruncie rzeczy całą obfitością jego muzyki – oddajemy się poszukiwaniu odpowiedzi na uświęcone tradycją pytania. Jaki człowiek to skomponował? Kiedy i gdzie żył, a także z kim? Jakie warunki wybudzały jego kreatywność z uśpienia, a co skłaniało ją na powrót do snu? Aby znaleźć odpowiedzi, biograf zabiera się do pracy, co w wypadku Chopina może doprowadzić do owocnych odkryć. Jego kompozycje są tak mocno splecione z materią jego osobowości, że jedno w niezakłócony sposób przeistacza się w drugie. Pozbawiona muzyki skorupa charakteru niewiele by nas interesowała. Na kolejnych stronach pozwoliłem zatem, aby samo życie oprowadziło nas po muzyce, choć z pewnością znajdą się tacy, według których takie kryterium selekcji pozostawia wiele do życzenia.

(…)

O autorze

Alan Walker to profesor uniwersytecki, wybitny angielsko-kanadyjski muzykolog, światowej sławy chopinista i biograf największych kompozytorów. Profesor emeritus Uniwersytetu McMaster w Kanadzie, wcześniej związany z BBC w Londynie. Jego trzytomowa biografia Franciszka Liszta zdobyła prestiżowe nagrody, m.in. medal Pro Cultura Hungarica oraz Royal Philharmonic Society Prize.

Po ponad dekadzie pracy w 2018 roku ukazała się jego monumentalna biografia Fryderyka Chopina, okrzyknięta przez The Sunday Times „najpełniejszą” w języku angielskim i wyróżniona przez The Washington Post tytułem Książki Roku. Za zasługi dla muzyki uhonorowany m.in. doktoratem honoris causa Uniwersytetu McMaster oraz Krzyżem Kawalerskim Orderu Zasługi Republiki Węgierskiej.