Był kimś innym niż chciały tego miliony. „James Dean. Sekret życia”

Ikona, kanoniczny wzór romantycznego i wrażliwego buntownika, obiekt kultu fanów na całym świecie, którego nazwisko stało się symbolem narodzin nowej epoki w kulturze masowej. Każdy chciał być jak on, ale wszystkim chodziło o obraz ekranowego giganta, a nie chłopaka z Marion w Indianie. Krótkie życie aktora obrosło legendą, skrywając na dekady prawdę o człowieku, który nie chciał pogodzić się z wykreowanym na potrzeby mas wizerunkiem. Co kryło się za charakterystycznie przymrużonymi oczami, burzą blond włosów i nieodłącznym papierosem w kąciku ust? Czy przerwane tragicznym wypadkiem dwudziestoczteroletnie życie mogło zmienić sposób patrzenia na świat, a zaledwie trzy role filmowe wytyczyć dla kolejnych pokoleń nowy kanon ekranowych i literackich idoli? Okazuje się, że tak, a Jason Colavito odpowiada na te i inne pytania w swojej książce, zatytułowanej „James Dean. Sekret życia”.

James Dean stał się ucieleśnieniem bóstwa – pięknego, nieokiełznanego i wolnego – i na zawsze wszedł do panteonu ikon kultury XX wieku. Autor tej książki zdziera jednak afisze filmowe: „Na wschód od Edenu”, „Buntownika bez powodu” czy „Olbrzyma”. Zmywa makijaż aktora i mierzwi jego ułożone włosy, aby pokazać, że feralnego 30 września 1955 roku rozpędzone Porsche 550 Spider prowadził ktoś, kto uciekał od spreparowanego na potrzeby mas kłamstwa. 

Jaką więc tajemnicę skrywał idol wszech czasów? James Dean na pewno był kimś innym niż chciały tego miliony. Colavito bada życie kultowego aktora i analizuje jego legendę, kontrastując ją z prawdziwym człowiekiem, który odrzucał wykreowany wizerunek. Był wrażliwym buntownikiem, który uciekał przed oczekiwaniami i nie chciał zaakceptować narzuconego mu obrazu. Odrzucał stereotypy i typowo amerykański styl, jaki wymagano od ówczesnych młodych gwiazd. Zamiast podporządkowywać się, Dean odrzucał narzucane mu role, co może być kluczem do zrozumienia jego „sekretu życia”.

Fragment książki

We fragmencie książki czytamy, że: Zdaniem wszystkich starszych autorów, porażką Deana było to, że nie pasował do wzorca męskości z połowy dwudziestego wieku – nie był uosobieniem ich dziecięcego wyobrażenia o prawdziwym mężczyźnie. A skoro nie pasował do tego schematu, to przynajmniej powinien ich zdaniem wpisywać się w stereotyp homoseksualisty, czyli być ekstrawagancki, zniewieściały, kampowy. Jednoczesne funkcjonowanie gdzieś pomiędzy tymi kategoriami – męską i queerową, silną i wrażliwą – przerastało wyobrażenia ludzi wychowanych w dwudziestowiecznym, spolaryzowanym świecie absolutów. A jednak to właśnie dzięki tej enigmatycznej niejednoznaczności Dean stał się „Moną Lisą gejów” – najwyższym osiągnięciem sztuki queerowej, jak to określił Richard Martin z Metropolitan Museum of Art w 1996 roku.

Autor Jason Colavito studiował historię sztuki, antropologię i dziennikarstwo. Jest autorem książek o wzajemnych relacjach nauki i kultury popularnej. Według światowych ekspertów i teoretyków literatury Colavito uznawany jest za pioniera badań nad strukturalnymi połączeniami zjawisk nadprzyrodzonych z faktami, którymi ludzie próbują rozumieć i interpretować rzeczywistość. Założony przez niego Jason Colavito Blog ma sto tysięcy obserwatorów miesięcznie, natomiast posty w mediach społecznościowych regularnie osiągają dziesiątki tysięcy wyświetleń.